یکی از مسائلی که برای افراد و بویژه خانم ها ایجاد نگرانی میکند ایجاد توده در زیر بغل است که میتواند به دلایل متعددی ایجاد گردد:

1.در برخی موارد پس از دوره بلوغ که نسج پستان در حال شکل گیری است ادامه پستان میتواند بصورت یک توده در زیر بغل خودش را نشان بدهد که بصورت توده ای نرم و بدون درد است .این توده تحت عنوان پستان زیر بغلی شناخته میشود .در خانمها با بروز حاملگی یا شیردهی اندازه این توده بزرگتر میشود لیکن پس از دوره شیر دهی کوچک میشود. پستان زیر بغلی نیازی به درمان ندارد و فقط در مواردی که بیمار از نظر زیبایی تمایل به درمان داشته باشد میتوان با عمل جراحی آن را خارج نمود. البته اگر در داخل این توده نرم نواحی سفت تری ایجاد گردد نیز نیاز به جراحی ممکن است وجود داشته باشد.

2. بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل نیز میتواند بصورت توده خودش را نشان بدهد. بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل می تواندبدلیل وجود بیماریهای التهابی یا عفونی باشداما میتواند ناشی از بیماریهای بدخیم مانند سرطان پستان ویا بدخیمی های دیگرنیز باشد.غدد لنفی کوچکتر از یک سانتی متر اغلب بدلیل بیماریهای التهابی یا عفونی است .نرم بودن غدد لنفی نیز بیشتر به نفع بیماریهای خوش خیم است در حالیکه غدد لنفی سفت و بزرگ میتوانند مطرح کننده بدخیمی باشند. 

3. وجود زخم یا خراشیدگی در اندام فوقانی همان طرف که غدد لنفاوی بزرگ شده است میتواند علت بزرگی غدد لنفی باشد.بیماریهای عفونی سیستمیک مانند بیماری توکسوپلاسموز که یک بیماری انگلی است نیز میتواند منجر به بزرگی غدد لنفی زیر بغل شود.در این صورت اغلب بزرگی غدد لنفی ناحیه بالای ترقوه و گردن هم وجود دارد. 

4.بیماریهای التهابی و نسج همبند مانند سارکوییدوزیس نیز میتواند منجر به بزرگی غدد لنفی زیر بغل شود که اغلب همراه با بزرگی غدد لنفی داخل قفسه سینه و بروز علائم تنفسی مانند سرفه های مکرر و تنگی نفس است. درمان این بیماری دارویی است. لنفوم بصورت بزرگی غدد لنفی متعدد در ناحیه گردن وترقوه و زیربغل همراه با تعریق و تب شبانه و کاهش وزن خود را نشان میدهد.

5.ایجادعفونت در ریشه مو(فولیکولیت) نیز میتواند بصورت توده دردناک سطحی بروز کند وباعث ایجاد ترس در افراد گردد.این حالت بیشتردر افرادی که تعریق زیاد دارند و یا در مواردی که برای کوتاه کردن موی زیر بغل از تیغ استفاده میکنند دیده میشود.در این حالت توده ای که لمس میگردد غالبا بسیار سطحی است و همراه با ایجاد دردو قرمزی در سطح پوست است. در این حالت و نیز در سایر توده های این ناحیه که به عنوان بیماری پوست تلقی میگردند( و نه به عنوان بیماری غدد لنفی زیر بغل ) میتوان این توده هارا بین دو انگشت لمس کرد مثلا بین انگشت شصت و انگشت دوم در حالیکه غدد لنفاوی عمقی تر هستند و بندرت ممکن است کسی بتواند به این شکل آنها را لمس نماید.

7.واکسیناسیون ب.ث.ژ. در اطفال نیزمیتواند موجب بروز توده زیر بغلی ناشی از بزرگ شدن غدد لنفی کند. این توده هااغلب بدون درد است ولی میتواند باعث ایجاد قرمزی در سطح پوست گردد و حتی گاهی سر باز کند و ترشحات سفید یا زرد غلیظ از آن خارج گردد.

8.و بالاخره بزرگی غدد لنفاوی میتواند ناشی از بیماریهای بدخیم مانند سرطان پستان باشد.در این صورت اغلب در داخل خود پستان نیز توده ای قابل لمس است یا به روشهای تصویر برداری مانند ماموگرافی و یا سونوگرافی میتوان آنرا پیدا نمود. وجود غده لنفی در زیر بغل اگرچه نشان دهنده مرحله پیشرفته تری در سرطان پستان است اما به معنای غیر قابل درمان بودن آن نیست.

9.بزرگی غدد لنفی اغلب قابل مشاهده نیست و با لمس عمیق این ناحیه میتوان متوجه آن شد بنابر این اغلب(ولی نه همیشه) توده های این ناحیه که قابل مشاهده هستند دلالت بر بیماریها ی خوش خیم دارند.

10.بهترین کسی که در این زمینه میتواند به شما کمک کند احتمالا متخصص جراحی عمومی است که پس از بررسی های تشخیصی میتواند شما را در صورت لزوم به سایر متخصصین مرتبط ارجاع دهد.

بنابر این بروز توده در زیر بغل لزوما به معنای وجود سرطان نیست و بیماریهای متعدد دیگری میتواند عامل آن باشد هرچند که لازم است جهت بررسی و تشخیص دقیق بیمار به پزشک مراجعه نماید. نکته مهم اینکه بر اساس مطالب عمومی موجود مانند مطالب ذکر شده در فوق به تنهایی تصمیم به درمان نگیرید بلکه حتما جهت معاینه و بررسی کامل به پزشک معالج خودتان مراجعه نمایید.

در اسفندماه 1389 ششمین کنگره بین المللی سرطان پستان به همت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در تهران برگزار شد و من طبق روال سالهای گذشته در آن شرکت کردم و اگرچه دیر هنگام است لیکن دریغ است که این گزارش کوتاه را ننویسم.

طبق معمول هرسال متخصصین برجسته ایرانی و خارجی در این کنگره شرکت داشتند. امروزه در زمینه درمان سرطان پستان پیشرفت های قابل ملاحظه ای ایجاد شده است. در گذشته درمان این سرطان شامل برداشتن کل نسج پستان همراه با عضلات جدار قفسه سینه و غدد لنفاوی زیر بغل بود که امروزه این اعمال تا حد امکان محافظه کارانه تر شده است بطوری که تا حد امکان سعی میشود نسج پستان حفظ شود .این کار ت آنجا پیش رفته است که حتی در مواردی سعی میشود علاوه بر برداشتن نسج سرطانی و حفظ پستان ؛ باقیمانده نسج پستان با روشهای زیبایی ترمیم گردد بطوریکه برداشتن پستان همراه با ماموپلاستی توام میگردد(Oncoplastic surgery).

بعلاوه برای برداشتن غدد لنفاوی پستان از تکنیک های جدید استفاده میشود که این امر سبب شد ه است در تعدادی از بیماران نیاز به برداشتن این غدد لنفی منتفی گردد که بنوبه خود از بروز تورم دیررس اندام فوقانی جلوگیری میکند.

کشف داروهای جدید شیمی درمانی از نکات امیدوار کننده ی دیگر است.و بالاخره تکنیک رادیوتراپی حین عمل جراحی که به تازگی درانگلستان شروع شده است در صورتی که همه گیر شود انقلابی در درمان سرطان پستان ایجاد خواهد کرد و سبب خواهد شد تا در وقت و هزینه بیماران به میزان قابل تو جهی صرفه جویی شود.

آنچه قابل ذکر است اینکه تکنیک های جراحی مزبور در حال حاضر در ایران نیز انجام میشود.داروها ی شیمی درمانی در دسترس است (البته متاسفانه با قیمت بالا). و امید میرود که مجموعه پیشرفتهای مزبور آینده نوید بخشی را پیش چشم بیماران مبتلا به این نوع سرطان متصور سازد...........به امید آن روز